khoa học nghiên cứu các quy luật chung về cấu trúc, chức năng của ngôn ngữ loài người. Ngành này đã có cơ sở từ thời cổ Ấn Độ [(Panini (Pãnini), thế kỉ 5 - 4 tCn.)], cổ Hi Lạp và La Mã (Arixtôt) nhưng chỉ từ đầu thế kỉ 19 mới thực sự trở thành một ngành khoa học [các công trình về NNH đại cương của Humbôn V. (V. Humboldt; 1767 - 1835), về NNH so sánh lịch sử của Bôp (F. Bopp; 1791 - 1867), Grim I. (J. Grimm; 1785 - 1863), Vôxtôkôp (A. H. Vostokov; 1781 - 1864)]. Trong lịch sử NNH, có những khuynh hướng chính: khuynh hướng lôgic (giữa thế kỉ 19), khuynh hướng tâm lí học (giữa thế kỉ 19), khuynh hướng ngữ pháp trẻ (nửa sau thế kỉ 19), khuynh hướng xã hội học (cuối thế kỉ 19 đầu thế kỉ 20), khuynh hướng cấu trúc luận (nửa đầu thế kỉ 20). NNH macxit được xây dựng trên cơ sở các công trình của Mac K. và Enghen F. Theo các bình diện nghiên cứu, có thể chia ngành học này thành NNH nội tại và NNH ngoại tại. Thuộc về NNH nội tại là: NNH đại cương, NNH đối chiếu, NNH so sánh - lịch sử; các ngành học liên quan đến từng cấp độ của hệ thống ngôn ngữ: ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp theo cả hai diện đồng đại và lịch đại. Thuộc về NNH ngoại tại là: những ngành dân tộc - NNH, tâm lí - NNH, xã hội - NNH, địa lí - NNH, vv. Hiện nay, do sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, kĩ thuật, NNH đang có nhiều biến đổi lớn trong cấu tạo các ngành học của mình, nhiều phân ngành mới đã ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu mới của cách mạng kĩ thuật, vd. NNH ứng dụng, NNH máy, NNH nhận thức…
linguistic
